Sosyal Medya Aydın Efeler

Sosyal Medya Aydın Efeler
Sosyal Medya Aydın Efeler

Sosyal Medya

 

Sosyal Medya, Web 2.0'ın kullanıcı hizmetine sunulmasıylabirlikte, tek yönlü bilgi paylaşımından, çift taraflı ve eş zamanlı bilgipaylaşımına ulaşılmasını sağlayan medya sistemidir. Ayrıca sosyal medya;kişilerin internet üzerinde birbirleriyle yaptığı diyaloglar ve paylaşımlarınbütünüdür. Sosyal ağlar, insanların birbiriyle içerik ve bilgi paylaşmasınısağlayan internet siteleri ve uygulamalar sayesinde, herkes aradığı,ilgilendiği içeriklere ulaşabilmektedır. Küçük gruplar arasında gerçekleşendiyaloglar ve paylaşımlar giderek, kullanıcı bazlı içerik (İngilizce: UGC-UserGenerated Content) üretimini giderek arttırmakta, amatör içerikleri dijitaldünyada birer değere dönüştürmektedir.

 

Zaman ve mekân sınırlaması olmadan (mobil tabanlı), paylaşımın,tartışmanın esas olduğu bir insanî iletişim şeklidir. Sosyal medyaplatformlarında insanlarla buluşur ve iletişimde bulunursunuz. İnsanlara yardımeder, yardım alır, sorularına cevap verir ve kendi sorularınızı sorarsınız. Bubakımdan sosyal medya resmi olmayan eğitim yollarından da bir tanesidir.

 

Teknoloji, telekomünikasyon, sosyal iletişimin kelimeler,görseller, ses dosyaları yolu ile sağlandığı bir yapıya sahiptir. İnsanlarhikâyelerini ve tecrübelerini bu bağlamda paylaştığı bir çerçeveye de sahiptir.

 

Sosyal medya, geleneksel medyada olduğu gibi tek birnoktadan çok sayıda kişiye yayın yapmaktan çıkarak, iletişim yönü açısındançoktan çoğa paradigmasına dayalı “kullanıcı kaynaklı medya" özelliğinesahiptir. Kullanıcı Kaynaklı Medya, geleneksel medyadan farklı olarak, içeriğinbizzat kullanıcılarının kendileri tarafından üretilmesine ve paylaşılmasınaolanak yaratmaktadır[1]. Sosyal medya aynı zamanda "KullanıcılarınÜrettiği İçerik" ve "Müşterilerin Ürettiği Medya" kavramlarınıda ortaya çıkarmış, bu yapısıyla da ticari plandaki anlamını kazanmıştır.

 

Ama Andreas Kaplan ve Michael Haenlein’in 2010’dakitespitine göre Sosyal Medya; “Web 2.0 üzerinde ideolojik ve teknolojikiçeriklerin, yapılanmaların kullanıcı merkezli bir şekilde üretilmesine vegeliştirilmesine izin veren internet tabanlı uygulamaların bütününe”[2]denilmekte.

 

Sosyal medyanın bölümleri

Sosyal medya teknolojileri blogları, iş ağları, kurumsalsosyal ağlar, forumlar, mikrobloglar, fotoğraf paylaşımı, ürün/hizmetdeğerlendirmeleri, sosyal imleme, sosyal oyunculuk, sosyal ağlar, videobarındırma ve siber kültür gibi birçok farklı şekli alabilir [3]

 

Geleneksel medyadan farkları

Sosyal medya basılı gazete, televizyon ve sinema gibigeleneksel medyadan farklıklar gösterirler. Genellikle geleneksel medyaenformasyonun yayınlanması için belirli kaynaklara ihtiyaç duyarken, bilgiyiyayınlamak veya erişmek için sosyal medya göreceli olarak masrafsızdır veerişim araçları herkese açıktır (bireyler bile kullanabilir). Bir matbaayatırımı veya TV yayını yapmak için zorunlu olan lisansa ihtiyaç duyulmaz.

 

Geleneksel medya genellikle “endüstriyel”, “broadcast” veya“mass” medya olarak tanımlanır.

 

Sosyal medya’nın ve geleneksel medyanın ortak taşıdığı birkarakteristik özellik, küçük veya büyük kitlelere ulaşabilmeleridir; örneğin,hem bir blog yazısı hem de bir televizyon programı sıfır kişiye de ulaşabilirmilyonlarca kişiye de ulaşabilir. Sosyal medya ve geleneksel medya arasındakifarkları tanımlamaya yardımcı olacak özellikler kullanılan yönteme görefarklılıklar gösterebilir. Bu özelliklerden bazılarını şöyle sıralayabiliriz:

 

Erişim - Hem geleneksel medya hem de sosyal medyateknolojileri herkesin genel bir kitleye erişebilmesine olanak tanır.

Erişilebilirlik - Geleneksel medya için üretim yapmakgenellikle özel şirketlerin ve hükümetlerin sahipliğindedir; sosyal medyaaraçları genel olarak herkes tarafından az veya hiç maliyetle kullanılabilir.

Kullanılırlık - Geleneksel medya üretimi çoğunluklauzmanlaşılmış yetenekler ve eğitim gerektirmektedir. Çoğu sosyal medya için bugeçerli değildir veya bazı durumlarda yetenekler tamamen değişmiş ve yenidir,yani herkes üretimde bulunabilir.

Yenilik – Geleneksel medya iletişimlerinde meydana gelenzaman farkı (günler, haftalar, hatta aylar) anında etki ve tepkisi olan sosyalmedya ile kıyaslandığında uzun olabilmektedir (Tepkilerin zaman aralığınakatılımcılar karar verir). Geleneksel medya da sosyal medya uygulamalarınaadapte olmaktadır, dolayısıyla yakın zamanda bu farklılık ortadan kalkacaktır.

Kalıcılık - Geleneksel medya yaratıldıktan sonradeğiştirilemez (bir dergi makalesi basıldıktan ve dağıtıldıktan sonra aynımakale üzerinde değişiklik yapılamaz), oysa sosyal medya yorumlar veya yenidendüzenlemeyle anında değiştirilebilir.

Özgürlük - Geleneksel medya ile sosyal medya arasındakibelki en önemli fark özgürlüktür. Geleneksel medya hükümetlerin ve reklamverenlerin baskısı altındadır ve özgürce yayın yapamaz. Sosyal medya ise kolayerişilebilir, herkes tarafından eşit düzeyde müdahale edilebilir, global birplatform olduğundan çok daha özgürdür.

Sosyal medyanın bölümleri

Sosyal medya teknolojileri blogları, iş ağları, kurumsalsosyal ağlar, forumlar, mikrobloglar, fotoğraf paylaşımı, ürün/hizmet değerlendirmeleri,sosyal imleme, sosyal oyunculuk, sosyal ağlar, video barındırma ve sanal dünyagibi birçok farklı şekli alabilir [3]

Sosyal medya okuryazarlığı

Sosyal medya okuryazarlığı veya yalnızca medya okuryazarlığıolarak da adlandırılan, insanların medya mesajlarını daha iyi anlaması, analizetmesi, belirli açılardan değerlendirebilmesi ve daha bilinçli olaraktüketebilmesi sürecine verilen isimdir. Terim, geleneksel medyaya ancak okurolarak katkısı bulunan kişinin, günümüz yeni sosyal medyasında kitle iletişimaraçlarını kullanma konusunda herkese eşit fırsat verilmesi ilkesinedayanılarak türetilmiştir. İnternet ile birlikte gelen bu fırsat, kişilerdeteknik bilgi ve beceri bulunmasını da gerektirmektedir. İnternet sosyalmecrasında Facebook, Youtube, Twitter ve çeşitli blog ortamları, gelenekselmedyanın da (gazeteler, dergiler vb.) bu ortamda yer alması nedeniyle kişilerbu farklı rolü kullanmaktadırlar. Günümüzde, bu sosyal medya ortamları; fikir,düşünce, fotoğraf, video ve yazıların paylaşılabildiği gündelik hayatınvazgeçilmezleri arasında yerini almıştır. İnsanlar açısından geçmiş medyaortamına göre, yalnızca tüketici olma anlayışı neredeyse hükümsüz halegelmiştir.[4]

 

Avrupa ülkelerinde, bu nedenlerden dolayı; sosyal medyaokuryazarlığı eğitimine başlanılmıştır. Sosyal medya okuryazarlığı eğitiminde,öğrencilere sosyal medyanın nasıl kullanılacağı kadar, bu mecradakarşılaşılabilecek olan hakaret veya kişilik haklarına saldırılar ile ilgilieğitimler de verilmektedir. Türkiye'de sosyal medya okuryazarlığı eğitimprogramı RTÜK tarafından yürütülmektedir. Program kapsamındaki müfredatta yineRTÜK üyeleri tarafından oluşturulan komisyon tarafından değerlendirilmekte veincelenmektedir.[5] Halen seçmeli dersler arasında yer alan eğitimin, ilk, ortave lise eğitiminde zorunlu ders kapsamına alınması sürekli gündemegetirilmektedir.[6][7] Amerika Birleşik Devletleri'nde 1932 yılından bu yanamedya eğitimi öğrencilere verilmektedir.[8]

 

Sosyal Medya Haberciliği

Sosyal Medyanın yaygın olarak kullanılmaya başladığıalanlardan biri de haber aktarımıdır. Geleneksel gazeteciliğe göre çok dahahızlı haber edinme imkanı sağlayan sosyal medya neredeyse örneğine artık hiçrastlanmayan yurttaş gazeteciliğini yeniden doğurmuştur. Bireyler şahitoldukları olayları sosyal ağlar sayesinde çok kısa sürede binlerce hattamilyonlarca insana ulaştırma şansına sahip. Akıllı telefon teknolojisiningelişmesiyle birlikte hem haberi internet aracılığı ile sosyal ağlardapaylaşmak hem de paylaşılan bilgilere kolayca ulaşmak mümkün olmuştur. Yüksekkalite kamera çözünürlüğüne sahip akıllı telefonlar ile paylaşılan olaylarınfotoğrafının çekilip haberin daha inandırıcı hale getirilmesi de mümkün. Tüm buiyimser yaklaşımların yanında sosyal medyada çıkan haberlere inanmak o kadar dakolay değil. Sosyal medya ortamında haber yayınlayan birçok insanın gazeteciolmadığı ve haber etik ilkelerini bilmedikleri unutulmamalıdır. Bu noktadahaberi doğrulama gereksinimi doğmaktadır. Sosyal Medya haberlerini doğrulamakiçin "Doğrulama El Kitabı" adında birde kitap yayınlanmıştır.

Sosyal Medya’nın topluma etkileri

Sosyal medyadan sonra insan hayatında birçok şey değişmeyebaşladı. Sosyal medyada varolan içerik kullanıcı tarafından oluşturulduğundanyaratıcılık önem kazanmaya başladı ve katılım çağı doğdu. Medya'nın içeriğiniüreten ve medyayı izleyen arasındaki katı ayrım ortadan kalktı.[9] Bu oluşumabağlı olarak değişim hızı arttı. İnsanlar için inovatif olmak ve yeniliklerdebaşı çekmek önem kazandı. Gerçekler değil fikirler önem kazandı, objektif olmakdeğil içten olmak önemli hale geldi.

 

Sosyal medya yeni bir ilişkiler ağı ve iletişim jargonuortaya çıkardı. Bir müstear ismin arkasına saklanmış olmanın verdiği özgüvenbireylere muazzam bir ifade özgürlüğü bahşetmiş, insanlar bilinçaltının derinliklerindemahsur kalmış duygu ve düşünceleri rahatlıkla ifade edebilir hale getirmiştir.Ancak bunun yanında mahremiyet duygusunu köreltme gibi birtakım olumsuzözelliklerinden de bahsedilmektedir.[10]

 

Ebeveynlerle çocukları arasındaki iletişim yönü değişti.Ebeveynler şimdiki teknolojik şartlara yakın şartlarda doğan çocuklarınınöğrenme hızlarına yetişemedikleri için bazı şeyleri çocuklarından öğrenmeyeistekli hale geldiler. Bu öğrenme sonucunda sosyal medyaya daha yatkın halegelen ebeveynler, çocuklarıyla sanal ortamı paylaşmaya başladılar veçocuklarının arkadaş çevrelerini de bu yolla daha yakından tanıma olanağınakavuştular.

 

Sosyal medyanın gelişmesiyle, eğitim alanında yenilikleryapılması zorunlu hale geldi. Web 2.0'a doğan çocukları eğitebilmek için yeniyöntemler oluşturulması ve bu yöntemlerin yeni şeyler öğretmesi gereksinimidoğdu. Sosyal medya ile okullar duvarlar arasında kalmaktan kurtuldu.[11]Eğitimde Web 2.0 ile geliştirilen yeni teknikler kullanılmaya başlandı.[12]

 

Sosyal medya kullanımında içerik ekleyen her birey eşitolduğundan demokrasi fikrinin insanların kafasına yerleşebilmesi için uygunortam sağlanmaktadır. Bu sayede sosyal medya platformlarının kullanıcılarıözgürce fikirlerini aktarabilme imkanı bulmaktadır. Bu durum, kişilerininternette öne sürdükleri düşüncelere, paylaşımlara, tanıdıkları olsun olmasın,diğer kişilerin yaptıkları yorumlar ve geri bildirimlerle bir sosyal etkileşimortamı ve giderek sanal cemiyetler oluşturmaktadır. Batı dünyasının sürekliolarak teknolojik gelişmeleri demokrasiyi yaygınlaştırıcı araçlar olarakpazarlaması, baskıcı rejimlerin internet üzerindeki faaliyetlerini sadeceinternet sitelerini kapatmak veya internet sitelerine erişimi yasaklamaktançıkarıp, sosyal paylaşım sitelerini protestocuları takip etmekten tutun, kendipropaganda sitelerini kurmaya kadar genişleyen bir yelpazede pozisyon almayayöneltebilmektedir.[13]

 

Kullanıcının yarattığı içerik, sosyal medyada yayınlanan heriçeriğin eninde sonunda halka mal olması ve çıkar grupları tarafındankullanılabilir hale gelmesi sosyal medyanın tartışmalı konularından biri halegelmektedir. Bunun farkında olmayan insanlar özel hayatlarını sosyal medyadayayınlamaya devam ettikçe “özel hayatın röntgenlenmesinin” sıradan ve kabuledilebilir bir hal alması ve iletişimin bu yeni halinin “kimliksiz kişilikler”ioluşturmakta olduğu sosyal medya kullanımına yönelik en büyük eleştirilerdenbazılarıdır.

Sosyal medya uzmanı

Sosyal medya uzmanı, internet teknolojisi ve kültürününgelişimiyle birlikte ortaya çıkan Sosyal Ağlar kavramı sonrası ticari veyasosyal sorumluluk içerikli projelerin daha geniş hedef kitlelere ulaşabilmesiiçin Sosyal Medya Kanalları üzerinde haber, duyuru, kampanya duyurusu, veçeşitli etkinliklerin tanıtımı için kullanılacak reklamların internet kültürüneuygun bir şekilde kısa öz ve internet okurunun fazla zamanını çalmayacakşekilde kısa, net ve anlaşılır olacak şekilde ürün, hizmet veya sosyalsorumluluk içeren konuların algıda seçici kesimlere iletilmesi içinçalışanların yaptığı işin genel adıdır. Son dönemde Türkiye'de en çok arananmeslek olarak tanımlanmaktadır.[16][17]

Sosyal medya platformu

Sosyal medya platformu; bireylerin ortak ilgi alanları,aktiviteler gibi konularda birbirleri ile bağlantı kurarak sosyalleşmelerinisağlayan mobil ve internet servislerinin üzerinde çalıştığı platformyazılımıdır. Kullanıcı içeriğinin, kişinin kendisi tarafından yayınlandığı,paylaşıldığı her tür platformun genel adıdır.

 

Kullanıcıların deneyimlerini internet ortamındapaylaşmaları, şirketler için fırsatları beraberinde getirmektedir. Platformsağlayıcıların geliştirdiği bir yazılım türü olan Sosyal Medya Platformu(İngilizce: Social Media Platform) da bu noktada önem arz etmektedir.

 

Sosyal Medya Platformu üzerinde çeşitli bilgi, eğlence,yaşam, hobi, ilgi alanları, mesajlaşma, interaktif, etkinlik, yorum ve içerikpaylaşım servisleri geliştirilebilir. Sosyal medya platformları üzerindesınırsız mobil ve internet servisi açılabildiği gibi platform sahibine de tümservislerinin içeriklerini yönetme imkanı verir. Multimedya içerikler vegaleriler, paylaşıma ve satışa açılır. Platform üzerinde açılan servisler,İnteraktif ve çok kanallı erişim (Wap, Web, SMS&MMS, IM ve Cep uygulamaları)ile uluslararası sosyal medya servislerine entegre olabilir.

 

Sosyal Medya Platformu üzerinde oluşturulabilecek Dikey(vertical) ve yatay (horizontal) sosyal ağlar, marka ya da sektör bazlı reklamolanağı sağlar. Günümüzde sosyal medya servisleri, markaların en çok tercihettiği reklam kanalı olma özelliğini taşımaktadır.

 

Mobil internet kullanımının giderek yaygınlaşması da sosyalmedya servislerinin giderek mobilize olmasını beraberinde getirmiştir. Sosyalmedya servislerinin çoğunun bir mobil uygulaması bulunmaktadır. Geliştirilenuygulamalar, sosyal medya platformlarına kolaylıkla entegre olmaktadır.

 

Özellikleri

Erişilebilirlik

Sosyal medya içeriğine internet aracılığıyla her zaman heryerden erişilir. Platformlar, ilk günden mobil cihazlarla uyumlugeliştirilirler ve e-posta ile güncellenebilirler.

 

Katılım

Sosyal medya, iletişim kurulan kişilerin geri bildirimdebulunmasını ve gerekli katkılar göstermesini kolaylaştırır. Medya ileizleyicisi arasındaki çizgiyi silikleştirerek, patronajı kullananın hizmetineverir.[18]

 

Konuşma ve topluluklar

Geleneksel medya daha çok tek yönlü bir iletişimiçermektedir. Klasik kitle iletişim araçlarında geri bildirim zordur ve  zaman alır. Buna karşılık sosyal medyabireylere, çift yönlü iletişim, rahat  vezamanında geri bildirim sunar. Sosyal medya toplulukların ilgili konu veyakişiler üzerinde  hızla oluşmasına vebuna bağlı olarak etkin bir şekilde iletişim kurulmasına izin verir.[18]

 

Bağlantısallık

Birçok sosyal medya bağlantısaldır. Kullanıcı kolaylığı, reklamveya herhangi bir gerekçeden dolayı diğer sitelere, kaynaklara ve kişilere linkverirler.[18]

 

Programlanabilirlik

Her platformun kendine has ya da belli standartları kullananbir uygulama geliştirme arayüzü (API) vardır. Bu sayede sürekli bir takım araçlarla,kullanıcılara ek işlevlerin sağlanması mümkün olur.

 

Ölçeklenebilirlik

Binlerle ifade edilen bu araçların kullanıcı sayısımilyonları bulsa da baştan itibaren pek çok yeni nesil teknolojiyi kullanarakkitlelere hizmet verebilecek kapasitededirler.

 

Dinamiklik

Sosyal medyanın en önemli özelliği de her şeyin su gibiakıcı, dinamik, sürekli güncelleniyor olmasıdır.

Sosyal medyada propaganda faaliyetleri

Sosyal medya internet kullanımının artmasıyla birliktebirçok kuruluşun en büyük propaganda aracı haline gelmiştir. Küreselleşendünyada ticari markalar, siyasi partiler, sivil toplum örgütleri gibikuruluşlar sosyal medya ile daha fazla insana ulaşma amacı gütmektedir. Sosyalmedyada ikincil kişilerin lehine veya aleyhine birçok propaganda amaçlı paylaşımlaryapılarak sosyal medya kullanıcılarının fikirlerin değiştirilmesi gibigayelerde vardır.

Sosyal Medya Pazarlama (İngilizce: Social MediaMarketing-SMM), sosyal medya siteleri aracılığıyla trafik kazanma ve dikkatçekme işlemiyle ilgilidir.[1]

 

Sosyal medya pazarlama araçları

Sosyal medya takip

Sosyal İmleme ve Etiketleme

Sosyal Raporlama

Sosyal CRM

Blog Pazarlama

 

Kaynakça

^ "What is Social Media Marketing". Search EngineLand. 18 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ocak2012.

 

Sosyal medya optimizasyonu. Kurumların ve bireylerin sosyalağ profillerini profesyonelleştirerek belirli içerik yerleşim ve paylaşımıylahedeflenen sitelere trafik yönlendirmeyi amaçlayan stratejik çalışmadır.İnternet üzerindeki görünürlüğün arttırılmasında kullanılan bir yöntemdir.

 

 

Kaynakça

^ Poynter, R. (2012: 208). İnternet ve sosyal medyaaraştırmaları el kitabı: Pazar araştırmaları için araçlar ve teknikler. (Çev:Ü. Şensoy). İstanbul: Optimist Yayınları.

^ Kaplan, Andreas M.; Michael Haenlein (2010) "Users ofthe world, unite! The challenges and opportunities of Social Media".Business Horizons 53(1): 59–68.

^ a b Aichner, T. ve Jacob, F. (Mart 2015). "Measuringthe Degree of Corporate Social Media Use". International Journal of MarketResearch 57 (2): 257–275.

^ Bostancı, Mustafa. "Sosyal Medya Okuryazarlığı"(PDF). mustimedia. 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişimtarihi: 1 Aralık 2013.

^ "İlköğretim Medya Okuryazarlığı Dersi ÖğretimProgramı ve Kılavuzu" (PDF). Ankara: medyaokuryazarligi. 2006. 21 Ekim2014 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Aralık 2013.

^ "Medya okuryazarlığı zorunlu ders olsun".milligazete. 7 Şubat 2013. 27 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi.Erişim tarihi: 1 Aralık 2013.

^ "Medya okuryazarlığı dersi zorunlu olsun"".cumhuriyet. 28 Haziran 2013. Erişim tarihi: 1 Aralık 2013.

^ "10 Soruda Medya Okuryazarlığı".medyaokuryazarligi. 12 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişimtarihi: 1 Aralık 2013.

^ http://www.asiamedia.ucla.edu/article.asp?parentid=52164

^ "Sosyal medya mahremiyeti yok ediyor".milligazete. 5 Nisan 2013. 7 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişimtarihi: 26 Kasım 2013.

^ http://www.slideshare.net/moravec/society-3-0-presentation

^http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/digitalnation/interviews/turkle.html

^ The Guardian. Book review: Evgeny Morozov- The netdelusion, 2011.http://www.guardian.co.uk/books/2011/jan/09/net-delusion-morozov-review

^ "Amansız sosyal medya hastalıkları!". cnnturk.14 Ekim 2012. 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26Kasım 2013.

^ "Acaba ben hasta mıyım". zaman. 6 Nisan 2013. 4Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Kasım 2013.

^ "'Sosyal Medya Uzmanı' meslekler sözlüğünde".ntvmsnbc. 27 Ekim 2011. Erişim tarihi: 26 Kasım 2013.

^ "Sosyal medya uzmanlığı". yenisafak. 11 Temmuz2013. 2 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Kasım2013.

^ a b c Necmi Gürsakal, Sosyal Ağ Analizi, Bursa (2009) :Dora Yayıncılık.


Sosyal Medya Aydın Efeler